Toen von Schlieffen zong “Het leven is wat je overkomt, terwijl je plannen maakt” werd hij projectmanager.

Alfred von Schlieffen maakte een plan en omdat hij een Pruisische generaal was is dit plan in meerdere of mindere maat twee keer uitgevoerd.

De generaal maakt een plan

De generaal maakt een plan

De eerste keer met als resultaat dat “bijna” niet goed genoeg was. In plaats van dat in  de eerste wereldoorlog Frankrijk in 42 dagen werd veroverd, werd het Duitse leger net buiten Parijs tot stoppen gedwongen en volgde een lange loopgraven oorlog. Duitsland kreeg hierna met meerdere fronten te maken en de geschiedenis vertelt dat dit uiteindelijk tot het verlies van Duitsland leidde van deze grote oorlog.

De tweede keer had Hitler, of eigenlijk zijn generaal von Manstein, het plan in een modern jasje gegoten. Nazi Duitsland  wist met de zogenaamde blitzkrieg Frankrijk snel te veroveren. Tot stomme verbazing van iedereen, inclusief de Duitse oude garde die de eerste Wereldoorlog had mee gemaakt, was  Parijs in handen van het Duitse leger gekomen. Uiteindelijk verloor Duitsland later ook deze vreselijke oorlog, maar niet omdat Parijs niet gevallen was.

Het plan was een  uitgewerkt militair plan. Al moet ik als historicus direct zeggen dat er meer mythes en verhalen rondom dit plan zijn. En feitelijk was von Schlieffen al met 1906 met pensioen en is het meeste gebaseerd op wat anderen het von Schlieffen plan noemden.

Voor mij staat het plan symbool voor een project plan. Een plan op strategisch niveau  met tactische uitwerkingen . Van de drie pijlers van projectmanagement, de weg, het doel en de mensen, waren de weg en het doel goed beschreven. Met mensen werd weinig rekening gehouden.

De weg het doel in het von Schlieffenplan

De weg het doel in het von Schlieffenplan

Het idee hoe Frankrijk veroverd moest worden, was door achter de sterke verdediging van de Fransen langs de Frans-Duitse grens te trekken. Dit kon als men  snel door Luxemburg en België (later in WO II ook Nederland) naar de Franse kust trok en dan naar het Noorden oprukte. Zo kon men het eigen leger goed bevoorraden doordat er geen vijandelijke legers achter de Duitse linies konden komen. Om in vaktermen te spreken: de “intended strategy” was duidelijk.

renault_taxi_marne_brian_sanders

De menselijke factor

Toch wisten bovenstaande militairen  met de hulp van de Parijse taxi’s achter de Duitse linies te komen en net buiten Parijs het Duitse leger tot stoppen te dwingen. Het plan had geen rekening gehouden met de mensen die het moesten uitvoeren. Duitse leger officieren die elkaar onderling de loef wilden afsteken maakten van een opruk naar het noorden een strijd wie het eerste bij Parijs zou zijn. Zo trokken de vleugels van het Duitse leger naar binnen om de kortste weg naar Parijs te nemen. Hierdoor konden onze Parijse helden achter de Duitse linies komen. Het plan en het management had onderweg geen rekening gehouden met de veranderende omstandigheden en het gedrag van de mensen.

Een abstract plaatje krijgt een andere dimensie

Een abstract plaatje krijgt een andere dimensie

Had de muziek van John Lennon op de koptelefoons van de Duitse leger aanvoerders geklonken en had ze dat geïnspireerd om naast  te plannen zich volledig bewust te zijn van hun omgeving. Dan was met hetzelfde doel voor ogen het von Schlieffen plan anders uitgevoerd. De project managers van nu zouden in andere tijden leven en met andere plannen de toekomst tegemoet gaan